در یکی از حملات مهم زنجیره تأمین نرمافزار در نوامبر ۲۰۲۶، دو نسخه آلوده از بسته رسمی Microsoft Agent Framework در مخزن Python Package Index (PyPI) منتشر شدند. این نسخهها حاوی بدافزاری برای سرقت اطلاعات حساس، اعتبارنامههای ابری و توکنهای دسترسی سامانههای CI/CD بودند.
نکته نگرانکننده این حادثه آن است که کد مخرب بهگونهای طراحی شده بود که بدون نیاز به فراخوانی یا حتی استفاده مستقیم از کتابخانه Agent Framework، با شروع هر فرایند Python اجرا شود.
ماجرا از کجا آغاز شد؟
در تاریخ ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶، دو نسخه از بسته agent-framework با شمارههای زیر در مخزن PyPI منتشر شدند:
- نسخه 1.26.1
- نسخه 1.26.2
بررسیهای امنیتی نشان داد هر دو نسخه حاوی کد مخرب هستند و هدف اصلی آنها جمعآوری و سرقت اطلاعات احراز هویت از محیطهای توسعه و زیرساختهای ابری است.
این بسته متعلق به اکوسیستم Microsoft Agent Framework است که برای ساخت عاملهای هوش مصنوعی (AI Agents)، توسعه برنامههای مبتنی بر هوش مصنوعی و هماهنگی گردشکارهای چندعاملی استفاده میشود.
بر اساس گزارشهای منتشرشده، این بسته حدود ۱۹۰ هزار بار در ماه دانلود میشود. هر دو نسخه آلوده پس از شناسایی از PyPI حذف و قرنطینه شدند. نسخه 1.26.0 آخرین نسخه سالم شناختهشده است.
بدافزار چگونه اجرا میشد؟
یکی از مهمترین ویژگیهای این حمله، استفاده از سازوکار فایلهای .pth در محیط Python بود.
فایلهای .pth معمولاً برای افزودن مسیرهای جدید به محیط جستوجوی ماژولهای Python استفاده میشوند، اما این فایلها قابلیت اجرای دستورهای Python را نیز در زمان راهاندازی مفسر دارند.
مهاجمان با سوءاستفاده از همین قابلیت، یک فایل راهانداز مخرب را به مسیر site-packages اضافه کردند.
در نتیجه، بهمحض اجرای Python در محیط آلوده، کد مخرب فعال میشد. برای اجرای بدافزار حتی نیازی به وارد کردن کتابخانه Agent Framework با دستور import agent_framework نبود.
این روش باعث میشد فعالیت بدافزار از دید بسیاری از بررسیهای معمول وابستگیهای نرمافزاری پنهان بماند.
چه اطلاعاتی به سرقت میرفت؟
هدف اصلی بدافزار، جمعآوری اطلاعات احراز هویت و اعتبارنامههایی بود که در محیط توسعه، سرورهای ساخت نرمافزار و زیرساختهای ابری در دسترس قرار داشتند.
بر اساس تحلیلهای منتشرشده، اطلاعات هدف شامل موارد زیر بود:
۱. متغیرهای محیطی حساس
بدافزار متغیرهایی با نامهایی شامل موارد زیر را جستوجو میکرد:
- TOKEN
- SECRET
- KEY
- AZURE
- GITHUB
این متغیرها معمولاً حاوی کلیدهای API، توکنهای دسترسی و اطلاعات اتصال به سرویسهای مختلف هستند.
۲. اعتبارنامههای ذخیرهشده
برخی فایلها و مسیرهای هدف شامل موارد زیر بودند:
- فایلهای
.env - اطلاعات احراز هویت Git در
.git-credentials - فایل تنظیمات Docker در
.docker/config.json - اطلاعات دسترسی npm در
.npmrc - فایلهای اعتبارنامه Azure CLI
- تنظیمات و توکنهای دسترسی Hugging Face
۳. توکنهای هویت ابری
بدافزار تلاش میکرد توکنهای هویت سرویسهای ابری را نیز دریافت کند. در این میان، دسترسی به Azure Managed Identity، توکنهای Azure DevOps و توکنهای OIDC مربوط به GitHub Actions اهمیت ویژهای داشت.
نسخه 1.26.2 قابلیت جمعآوری توکنهای GitHub Actions OIDC را نیز اضافه کرده بود.
این موضوع میتوانست پیامدهای جدی برای سازمانهایی داشته باشد که فرایندهای ساخت و انتشار نرمافزار خود را روی سرویسهای ابری اجرا میکنند.
اطلاعات سرقتشده چگونه ارسال میشدند؟
پس از جمعآوری اطلاعات، بدافزار دادهها را با استفاده از الگوریتم فشردهسازی Zlib فشرده و سپس با Base64 کدگذاری میکرد.
در مرحله بعد، اطلاعات از طریق یک درخواست HTTP POST به یک نشانی در سرویس Webhook.site ارسال میشدند.
این روش علاوه بر انتقال اطلاعات حساس، میتوانست تشخیص فعالیت مخرب را در برخی سامانههای نظارتی دشوارتر کند.
چرا این حمله اهمیت زیادی دارد؟
این حادثه نمونهای از حملات زنجیره تأمین نرمافزار (Software Supply Chain Attack) است. در چنین حملاتی، مهاجم بهجای نفوذ مستقیم به سامانه هدف، یک مؤلفه نرمافزاری مورد اعتماد را آلوده میکند تا از طریق آن به محیطهای توسعه و زیرساختهای سازمانی دسترسی پیدا کند.
نکته مهم در این رویداد آن است که نسخههای آلوده تحت نام بسته معتبر Microsoft Agent Framework منتشر شدند، نه یک بسته جعلی با نامی مشابه.
بررسی اولیه مخزن رسمی پروژه نیز نشان داد کد مخرب در کد منبع اصلی وجود نداشته و احتمال انتشار نسخههای آلوده از طریق دسترسی انتشار بسته در PyPI مطرح است. با این حال، علت نهایی نفوذ و منشأ دقیق دسترسی غیرمجاز باید بر اساس نتایج تحقیقات رسمی مشخص شود.
راهکارهای مقابله و اقدامات امنیتی
سازمانهایی که از Python، Microsoft Agent Framework یا فرایندهای خودکار CI/CD استفاده میکنند، باید وضعیت وابستگیهای نرمافزاری خود را بررسی کنند.
اقدامات پیشنهادی عبارتاند از:
۱. بررسی نسخه نصبشده
در فایلهای وابستگی پروژه مانند requirements.txt، فایلهای Lock و محیطهای مجازی Python، وجود نسخههای 1.26.1 و 1.26.2 را بررسی کنید.
۲. شناسایی فایلهای مشکوک
وجود فایلهای زیر در مسیر site-packages میتواند نشانه آلودگی باشد:
agent_framework_meta.pthaf_runtime_diag.pthaf_runtime_diag.py
نام فایلها در دو نسخه آلوده متفاوت است و باید هر دو مجموعه بررسی شوند.
۳. بازسازی محیطهای آلوده
در صورت شناسایی نسخههای آلوده، صرفاً ارتقای بسته یا حذف آن کافی نیست. محیط Python و ایمیجهای کانتینری آلوده باید از یک منبع سالم بازسازی شوند.
نسخه 1.26.0 آخرین نسخه سالم شناختهشده در زمان انتشار گزارشهای اولیه این حادثه است.
۴. تعویض اعتبارنامهها
تمام توکنها، کلیدهای API، رمزهای عبور و اعتبارنامههایی که محیط آلوده به آنها دسترسی داشته است باید افشاشده فرض شوند و از یک محیط سالم تعویض یا باطل شوند.
این موضوع بهخصوص برای Azure، Azure DevOps، GitHub Actions، Docker Registry و سرویسهای ذخیرهسازی ابری اهمیت دارد.
۵. بررسی لاگهای امنیتی
لاگهای دسترسی سرویسهای ابری، GitHub Actions، Azure DevOps و ارتباطات خروجی سرورها باید برای شناسایی درخواستهای غیرعادی و استفاده مشکوک از توکنها بررسی شوند.
جمعبندی
آلودگی بسته Microsoft Agent Framework بار دیگر نشان داد که حتی استفاده از کتابخانههای معتبر و شناختهشده نیز نمیتواند بهتنهایی امنیت زنجیره تأمین نرمافزار را تضمین کند.
استفاده از فایلهای راهانداز .pth برای اجرای خودکار کد مخرب، سرقت اعتبارنامههای ابری و هدف قرار دادن محیطهای CI/CD، این حمله را به یک تهدید جدی برای توسعهدهندگان و سازمانهای وابسته به زیرساختهای Python تبدیل کرده است.
برای کاهش ریسک چنین حملاتی، بررسی اصالت بستهها، محدودسازی دسترسی توکنها، استفاده از نسخههای مشخص و تأییدشده، اسکن وابستگیها و نظارت مستمر بر فعالیت محیطهای توسعه باید بخشی از فرایند امنیت نرمافزار سازمانها باشد.
منابع و گزارشهای فنی:
دیدگاهتان را بنویسید
برای نوشتن دیدگاه باید وارد بشوید.